Dramatyczny wzrost oszustw finansowych w Polsce
Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak ujawnił alarmujące dane dotyczące skali oszustw finansowych w naszym kraju. W latach 2022-2025 do biura wpłynęło ponad 10 tysięcy wniosków o interwencję od osób, których reklamacje zostały odrzucone przez banki lub instytucje płatnicze. Liczba ta stanowi jedynie wycinek rzeczywistego problemu, ponieważ wielu poszkodowanych nie zgłasza się po pomoc ze względu na wstyd.
Seniorzy najbardziej narażoną grupą
Szczególnie niepokojący jest fakt, że około połowa wszystkich zgłoszeń dotyczy seniorów. Ta grupa społeczna pada ofiarą oszustów podszywających się pod różne osoby - wnuczków, policjantów, celebrytów czy urzędników oferujących pomoc w uzyskaniu dotacji na termomodernizację.
Zdaniem Rzecznika Finansowego, seniorzy zostali "wrzuceni na głęboką wodę cyfrowych finansów". Banki w praktyce wymuszają korzystanie z bankowości elektronicznej poprzez ograniczanie liczby placówek i popularyzację płatności BLIK. System ten osiągnął rekordową popularność - w 2025 roku zrealizowano 2,9 miliarda transakcji o wartości 441,5 miliarda złotych.
Metody działania cyberprzestępców
Wyłudzanie kodów BLIK
Najczęstszą metodą oszustów jest wyłudzanie kodów BLIK poprzez komunikatory internetowe. Przestępcy podszywają się pod bliskie osoby i wielokrotnie proszą o przesłanie kodu, tłumacząc się problemami technicznymi: "Wyślij jeszcze raz, bo nie działa". Proces ten powtarzają do momentu całkowitego wyczyszczenia konta ofiary.
Problem z odpowiedzialnością
Dr Ziemiak wyraża sprzeciw wobec kampanii informacyjnych sugerujących, że ofiary oszustw "same się okradają" lub "pomagają się okraść". Takie podejście dodatkowo wzmacnia wstyd poszkodowanych i zniechęca ich do zgłaszania przestępstw.
Systemowe rozwiązania problemu
Rzecznik Finansowy podkreśla konieczność systemowego podejścia do walki z oszustwami finansowymi. Z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości powstał specjalny zespół zajmujący się przestępstwami finansowymi w cyberprzestrzeni. Celem tej inicjatywy jest wypracowanie prewencyjnych mechanizmów ochrony obywateli oraz skutecznego ścigania przestępców.
Przedstawiciele departamentu bankowego Rzecznika Finansowego aktywnie uczestniczą w pracach zespołu, który ma działać zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i karnego. Jak podkreśla dr Ziemiak, bez kompleksowego podejścia "będziemy szli z procą na czołgi".