Senat zatwierdził kluczowe zmiany w programie SAFE
Senatorowie przyjęli w 2026 roku istotne poprawki do ustawy implementującej unijny mechanizm dozbrajania SAFE. Zmiany te mają fundamentalne znaczenie dla sposobu zarządzania środkami finansowymi przeznaczonymi na modernizację polskiej armii. Za ustawą z poprawkami opowiedziało się 61 senatorów, przeciw było 26.
Nowe zasady finansowania nie obciążą budżetu obronnego
Najważniejszą zmianą jest wyłączenie kosztów obsługi pożyczek SAFE z minimalnego limitu wydatków na obronność. Oznacza to, że spłaty i koszty bankowe związane z tym programem nie będą pomniejszać środków przeznaczonych na bieżące potrzeby wojska. W budżecie państwa zostanie utworzona specjalna rezerwa celowa na pokrycie tych zobowiązań.
To rozwiązanie ma kluczowe znaczenie dla planowania finansowego w sektorze obronnym. Dzięki temu wojsko nie będzie musiało wybierać między spłatą pożyczek a finansowaniem bieżącej działalności.
Wzmocniona kontrola wykorzystania środków
Wprowadzono obowiązek prowadzenia kontroli antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne. Instytucje te będą nadzorować wykorzystanie wszystkich środków finansowych z pożyczki SAFE oraz składać regularne sprawozdania z prowadzonej kontroli.
Skala programu i jego znaczenie
Program SAFE umożliwi Polsce skorzystanie z około 43,7 miliarda euro w formie preferencyjnie oprocentowanych pożyczek. Zgodnie z deklaracjami rządu, ponad 80 procent tych środków zostanie wydane w polskim przemyśle zbrojeniowym, co ma znacząco wesprzeć rozwój krajowej branży obronnej.
Zarządzanie przez BGK
Środki będą zarządzane przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa (FIZB). To rozwiązanie ma zapewnić profesjonalne i transparentne gospodarowanie unijnymi pożyczkami.
Odrzucone propozycje opozycji
Senat nie przyjął poprawek zgłoszonych przez Prawo i Sprawiedliwość. Opozycja postulowała między innymi wprowadzenie zapisów gwarantujących, że co najmniej 89 procent środków trafi do polskiego przemysłu obronnego, oraz zabezpieczenia przed ewentualnym "mechanizmem warunkowości".
Program SAFE stanowi największą w historii Polski inwestycję w modernizację sił zbrojnych finansowaną ze źródeł zewnętrznych. Jego realizacja ma kluczowe znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa kraju, ale także dla rozwoju krajowego przemysłu obronnego i zwiększenia jego konkurencyjności na rynkach międzynarodowych.