Znaczące oszczędności dzięki preferencyjnemu oprocentowaniu
Unijny program SAFE przynosi Polsce istotne korzyści finansowe w zakresie finansowania wydatków obronnych. Według analiz ekspertów z Citi, główną zaletą tego instrumentu są wyjątkowo korzystne warunki kredytowe, które mogą przełożyć się na oszczędności budżetowe rzędu minimum 48 miliardów złotych.
Oprocentowanie pożyczek w ramach programu SAFE jest zbliżone do kosztu, po jakim Komisja Europejska pozyskuje środki na rynkach finansowych. W praktyce oznacza to różnicę około 60 punktów bazowych poniżej oprocentowania polskich obligacji denominowanych w euro o podobnym terminie zapadalności.
Struktura finansowania i możliwości wykorzystania
Parametry pożyczki
Program SAFE umożliwia Polsce pozyskanie około 43,7 miliarda euro w formie preferencyjnie oprocentowanych pożyczek przeznaczonych na inwestycje w obronność. Szczególnie atrakcyjne są warunki spłaty - pożyczka ma okres 45 lat, przy czym przez pierwszą dekadę nie ma obowiązku spłaty kapitału.
Zarządzanie środkami
Sejm uchwalił w 2026 roku ustawę implementującą program, która przewiduje utworzenie specjalnego funduszu zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. To przez ten mechanizm będą dystrybuowane środki z programu SAFE.
Korzyści dla polskiego przemysłu obronnego
Rządowe deklaracje wskazują, że ponad 80 procent środków z programu ma zostać wydane w polskim sektorze zbrojeniowym. Taki model finansowania może stanowić znaczący impuls rozwojowy dla krajowego przemysłu obronnego, jednocześnie wzmacniając bezpieczeństwo państwa.
Minimalne ryzyko blokady środków
Harmonogram wypłat
Analitycy oceniają ryzyko wstrzymania płatności przez Komisję Europejską jako niewielkie. Już wiosną 2026 roku Polska powinna otrzymać prefinansowanie w wysokości 6,6 miliarda euro. Pozostała kwota ma zostać wypłacona w ostatnim kwartale 2026 roku, co znacznie ogranicza możliwość politycznego wykorzystania mechanizmu.
Charakter programu
Warto podkreślić, że SAFE to instrument pożyczkowy, nie grantowy. Oznacza to konieczność przyszłej spłaty, jednak warunki finansowe pozostają znacznie bardziej korzystne niż przy standardowym finansowaniu rynkowym. Program został zaprojektowany do finansowania projektów realizowanych do 2030 roku, co pozwala na stosunkowo szybkie wdrożenie inwestycji obronnych.