Kontrowersyjne zmiany w prawie kredytowym
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawił w marcu 2026 roku nową wersję projektu ustawy o kredycie konsumenckim, która wywołuje znaczące zastrzeżenia ze strony sektora bankowego. Związek Banków Polskich wskazuje na liczne problemy interpretacyjne, które mogą wpłynąć na dostępność kredytów dla konsumentów.
Rozszerzone sankcje kredytu darmowego
Nowe formy kar dla banków
Projekt znacząco poszerza katalog sytuacji, w których kredytodawcy mogą zostać ukarani sankcją kredytu darmowego (SKD). Wprowadzono również nową formę kary - sankcję kredytu darowanego, która ma zastosowanie gdy kredyt został udzielony bez złożenia wniosku i jednoznacznej zgody konsumenta. W takim przypadku klient nie zwraca nawet pożyczonego kapitału.
Klasyczna SKD nadal będzie obowiązywać w przypadku udzielenia kredytu bez zbadania zdolności kredytowej. Oznacza to, że konsument spłaca jedynie pożyczony kapitał, a bank traci prowizje i odsetki.
Problemy interpretacyjne
Paweł Zagaj z ZBP podkreśla, że przepisy tworzą wątpliwości dotyczące definicji zgody konsumenta. Jego zdaniem nie jest jasne, czym różni się ona od standardowego oświadczenia woli znanego z Kodeksu Cywilnego. Może to komplikować procesy kredytowe, szczególnie w kanałach cyfrowych, gdzie klienci oczekują prostych i szybkich procedur.
Wpływ na rynek kredytowy
Obawy przed falą sporów
Obecnie w sądach toczy się już ponad 21 tysięcy spraw dotyczących SKD, a tendencja jest wzrostowa. Eksperci obawiają się, że nowe regulacje spowodują kolejną falę roszczeń zgłaszanych przez firmy odszkodowawcze, co dodatkowo obciąży system sądowy.
Zmiany w terminach
Projekt wprowadza pewne usprawnienia, jak wydłużenie terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z SKD do roku od daty spłaty kredytu. Jednak w przypadku umów na czas nieokreślony ustalono 10-letni okres, co zdaniem bankowców jest nieproporcjonalne.
Szerszy zakres regulacji
Nowe przepisy objąć mają cały rynek kredytów konsumenckich, ponieważ zniesiono górny limit kwotowy. Oznacza to, że regulacje będą dotyczyć również kredytów o wyższych kwotach, co może wpłynąć na oferty banków dla zamożniejszych klientów.
Dla konsumentów planujących zaciągnięcie kredytu warto śledzić dalsze prace nad projektem, ponieważ ostateczny kształt przepisów może wpłynąć na dostępność i warunki finansowania w nadchodzących miesiącach.