Konflikt o finansowanie programu obronnego
W marcu 2026 roku rozgorzał ostry spór polityczny dotyczący sposobu finansowania programu modernizacji polskiej armii. Po zawetowaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy implementującej unijny program SAFE, rząd Donalda Tuska zdecydował się na realizację programu "Polska Zbrojna" w oparciu o uchwałę Rady Ministrów.
Groźby prawne ze strony opozycji
Były minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak ostrzegł, że jeśli premier "nielegalnie weźmie pożyczki", może to stanowić podstawę do postawienia go przed Trybunałem Stanu po ewentualnej zmianie władzy. Prezes PiS Jarosław Kaczyński podkreślił, że działania rządu są jego zdaniem sprzeczne z konstytucją i wyraził wątpliwości, czy instytucje finansowe zdecydują się na współpracę przy tego typu rozwiązaniach.
Wątpliwości co do legalności działań
Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki ocenił przyjętą przez rząd uchwałę jako "obejście prawa" i zapowiedział, że powinna zostać zbadana przez Trybunał Konstytucyjny. Według niego rozwiązanie to powtarza wszystkie błędy zawetowanej ustawy.
Alternatywna propozycja prezydenta
Prezydent Nawrocki wraz z prezesem NBP Adamem Glapińskim zaproponował alternatywne rozwiązanie nazwane "polskim SAFE 0 proc.". Program zakłada utworzenie w Banku Gospodarstwa Krajowego Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, finansowanego z zysku Narodowego Banku Polskiego.
Zalety krajowego rozwiązania
Według przedstawicieli prezydentury, polska propozycja oferuje lepsze warunki finansowe i pozwala wykorzystać krajowe rezerwy bez ich bezpośredniego wydatkowania. Środki byłyby oparte na polskich rezerwach złota, zarządzanych przez NBP.
Implikacje dla przyszłych zobowiązań
Kaczyński wyraził wątpliwości, czy przyszłe rządy będą uznawać zobowiązania zaciągnięte w oparciu o sporną uchwałę. Podkreślił, że brak podstawy ustawowej może rodzić problemy z wykonalnością takich umów w przyszłości, co stanowi istotne ryzyko dla instytucji finansowych rozważających udzielenie kredytów.
Cały spór pokazuje, jak ważne jest zachowanie właściwych procedur prawnych przy zaciąganiu zobowiązań finansowych przez państwo, szczególnie gdy dotyczą one tak strategicznych obszarów jak obronność kraju.